479

لہور دی تریخ، کنہیالال، قسط 4

لہور اتے دوجا حملہ
لہور اتے دوجا صدمہ خسروملک دے عہد وچ آیا، ایہہ بادشاہ غزنوی خاندان دا اخیرلا بادشاہ سی، غوری خاندان نے جدوں ایس خاندان نوں غزنی توں کڈھیا تے خسرو شاہ ملک دے پیو نے پنجاب وچ اپنی سرکار قائم کرلئی، اوہ مرگیا تاں خسرو ملک تخت اتے بیٹھ گیا، پنجاب توں تھانیسر تیک اوس دا راج سی۔ سلطان شہاب الدین غوری نے بوہوں واری غزنی توں آکے ایتھے حملے کیتے، خسروملک ڈاھڈی دلیری نال اپنے علاقے دی راکھی کردا رہیا۔ حملہ آور دے پنجے توں رعایا نوں بچاندا رہیا۔ اخیرلے حملے وچ مخالف فوج شہر دا گھیرا کرلیا، خسروملک ایسے گھیرے وچ شہر دے اندر رہ کے لڑدا رہیا۔ فیر مجبور ہوکے اوس سلطان دی اطاعت کرلئی، سلطان اگے پیش ہویا اوس خسروملک نوں قید کردتا۔ غوری دی فوج شہر وچ وڑ کے رجھ کے لُٹ مار کتیی لوکاں دا قتلام کیتا۔ شامیں امان دی منادی کراچھڈی۔ اوس دیہاڑ غوری سلطنت دا ہندوستان وچ پہلا تے غزنوی راج دا اخیرلا دیہاڑ سی۔ اوہ اپنے خاتمے نوں اپڑگئی۔
لہور اتے تیجا حملہ
تاج الدین یلدوز بادشاہ کیچ مکران، سندھ ملتان توں ہوندا لہور اپڑیا، اوس دا ذکر کجھ ایہہ وے کہ جدوں سلطان شہاب الدین غوری نے ہندوستان نوں فتح کرن مگروں دلی دا تخت اپنے غلام قطب الدین ایبک حوالے کردتا، تاج الدین یلدوز اک دوجے غلام نوں کیچ و مکران سوران سندھ دی سلطنت دے دتی۔ تاج الدین یلدوز آس لائی سی پئی دلی دی سلطنت اوس نوں ملے گی، ایس ونڈ اتے اوہ خوش نئیں سی۔ شہاب الدین دے مرن مگروں پہلاں اوس غزنی اتے ہلہ بولیا اوتھے قبضہ کرکے پنجاب آیا، سلطان قطب الدین توں اقتدار لین لئی لہور اپڑیا۔ ایتھے مقابلے وچ اوس نوں شکست ہوئی تاں اوہ دلی ٹرگیا، تاج الدین نے ڈاھڈی بے رحمی نال شہر لہور وچ قتلام کیتا، وڈی آبادی پہلاں توں ای اپنا مال لے کے شہروں نکل گئی سی۔ اوس نوں ایتھے لٹ مار دا بوہتا موقع نہ ملیا۔ ایس دوران قطب الدین ایبک دلی توں اک خونی لشکر نال آیا راہ وچ تاج الدین دی فوج نوں پھڑلیا اوہناں نوں شکست ہوئی تاں اوہ پرت کے غزنی ول نس گئے۔ قطب الدین ایبک غزنی تک اوس دا پچھا کیتا، غزنی توں مکران گیا، اوتھوں واپسی تے لہور ٹھر گیا۔ ایتھے لہور دی رعایا نوں ول پیسہ دے کے خوش کیتا۔ رعایا نے سلطان لکھ بخش خطاب دتا۔ ایتھے چوگان کھیڈدیاں گھوڑے توں ڈگ کے مرگیا۔ اوہدا مزار وی لہوری دروازے دے باہر اے۔ اوہدے مگروں سلطان شمس الدین التمش دلی دا تخت سانبھیا، تاج الدین نوں مڑ دلی دے تخت دی لالچ آئی۔ مکران توں ملتان آکے قبضہ کیتا اوتھوں لہور اپڑیا۔ شہر نوں رجھ کےلٹیا، اوہناں دناں سلطان شمس الدین التمش دکھن دی مہم وچ لگیا سی، تاج الدین نوں راہ وچ کوئی مزاحمت نہ ہوئی اوس پنجاب نوں دل کھول کےلٹیا۔ اوہ دلی تیک جااپڑیا،ایس دوران سلطان اپنی فوج لے کے دلی آیا فوجاں دی لڑائی ہوئی تاج الدین نوں فیر شکست ہوئی اوہ ملتان نس گیا، نظام الملک ابو سعید نے ملتان تیک اوس دا پچھا کیتا۔ اوہ اوتھوں نس کے سکھر دے قلعے وچ جاکے لُک گیا۔ وزیر نے قلعے دا گھیرا کیتا، جدے توں تنگ آکے تاج الدین کشتی وچ بیٹھ کے اوتھوں نسن اتے مجبور ہوگیا۔ ایہہ وی وزیر دی سازش سی جیہڑی ملاحاواں نال رل کے بنائی گئی سی، اوہناں دریا وچ کشتی نوں ڈوب دتا جیہدے کارن تاج الدین اپنے سنگیاں سنے ڈب کے مرگیا۔

اپنی رائے دا اظہار کرو